Prezo agricultor vs prezo supermercado


Basta un simple paseo polo tradicional e entrañable Feirón de Carballo para darse conta de que algo non funciona ben para cos produtores. Bo ambiente, bos produtos e prezos baratos, altamente competitivos. Momentos de charla entre comprador e vendedor son suficientes para ser merecedor dás confidencias, vox populi, da miseria que os agricultores reciben como pago por parte das grandes cadeas.

En contraposición a isto, unha simple ollada por calquera superficie comercial das devanditas cadeas alimenticias, comparando o que ti puideses comprar o domingo con ocasión da feira, e o que che custa no supermercado, é suficiente para facer saltar as alarmas da honestidade. As diferenzas de prezo, segundo de cal produto se trate, son sinxelamente colosais. A que se debe esta diferenza?, que hai detrás das enormes ganancias para uns, e as tan ridículas para outros?.

Vicente López, responsable do sector da froita na organización agraria UAGA, integrada en COAG (Coordinadora de Organizacións de Agricultores e Gandeiros), critica a ineficacia da normativa sobre marxes comerciais “Non serve para nada. Hai unha lei pero nela non están todos os actores da cadea de produción e distribución de alimentos”. Apunta o dardo cara ás grandes cadeas de distribución, ás que fai responsables deste desfasamento. 8 de cada 10 kgs de froita en Europa véndenos estas cadeas, que non teñen problemas á hora de fixar prezos de común acordo entre elas.

As cadeas prefiren tratar directamente cos produtores en orixe, negociando de forma máis directa. Ademais, en Europa, as cadeas fan acordos para facer compras de forma conxunta, aumentando volume e diminuíndo custos de forma notable. Segundo o IPOD (índice de prezos en orixe e destino dos alimentos) hai produtos, como o melón, que se encarecen ata 10 veces máis no traxecto do campo ao andel do supermercado. De 0,18 €/Kg pasa a custar 1,77 €/kg. O mesmo sucede con produtos similares: ameixa e cereixa multiplican o seu prezo por 6 mentres que a sandía e o pexego fano por 5. Pero non é exclusivo da froita, esta enorme desproporción no prezo tamén a atopamos na verdura. Temos exemplos como o brócoli, que pasa de 0,23 €/Kg a 2,78 €/Kg, o que multiplica o seu valor por 12. A cabaciña pasa de 0,16 €/ kg a 1,44 €/Kg, 9 veces máis. E o cogombro de 0,14 €/Kg a 1,49 €/kg, simplemente 10 veces máis. Mesmo no campo dos produtos ecolóxicos observamos estes desfasamentos. Existen casos como o dun produtor almeriense, quen fixo varias reclamacións a estas cadeas para coñecer a trazabilidade do cogombro e conseguir así explicacións ante o diferencial de prezos, debido a que observou que mentres el liquidaba os seus cogombros ecolóxicos a 0,40 €/Kg, estes comercializábase a 1,99 € a unidade.

Por descontado que hai que admitir que a oferta e a demanda inflúen nestas fluctuaciones pero en ningún caso poden explicalas. O sector sinala tres elementos crave a tal fin: climatoloxía, razóns cíclicas (plantar algo un ano e o outro non por razóns comerciais) e o peso das importacións en cada momento do ano. Ademais destas 3, quen traballa o produto en orixe tamén poñen o acento na concentración de empresas no destino dos produtos. Diego Juste, portavoz de Unión de pequenos agricultores, sinala que fronte á coordinación dun grupo concreto de distribuidores finais do produto existe unha descoordinación absoluta nos produtores, a máis diso a súa dispersión territorial.

Por se isto fose pouco, e segundo o Ministerio, unha subida do prezo en orixe trasládase cunha ou dúas semanas de desfasamento aos prezos dos supermercados, o que posibilita a especulación. Non hai correspondencia, ademais, as cadeas dan a sensación de prezos axustados. Buscan sempre a estabilidade pero sen que prexudique as súas marxes. Unha boa estratexia de márketing, pero abusiva. O 13 de decembro de 2019 produciuse unha importante protesta que contou con centenares de agricultores que bloqueou os accesos a plataformas loxísticas dunha importante cadea de supermercados en Barcelona e Málaga. Protestaban polos prezos miseria. Informou COAG, convocante da iniciativa, na que participaron produtores de froitas e hortalizas de Andalucía, Aragón, Cataluña, Murcia e A Rioxa.

Segundo o COAG, tanto os prezos de miseria que se pagan como o aumento en paralelo dos custos de produción poñen en serio risco a galiña dos ovos de ouro da nosa agricultura, advirte Andrés Góngora. Convén reflexionar e actuar ante este problema. Os prezos para pagar aos produtores, deben ser dignos e acordes aos gastos. Os beneficios deben tamén repercutir no campo e quen o traballa, non só por xustiza social, senón tamén por interese en que esta actividade, que se acerca de forma perigosa ao colapso, non acabe cun maior despoboamento do campo. De seguir así, e de ser posible unha mecanización masiva e control por parte de quen máis diñeiro gaña nisto, o campo corre risco de non ser traballado polo home.

Os gobernos, sexan da cor que sexan, deben afrontar o problema e actuar. Trátase unicamente de aplicar leis xustas, e que estas se cumpran, con todos os seus actores reflectidos. Desta maneira haberá beneficios para todos e non se concentrará en quen abusa da súa situación de poder. Para así perder tamén a apocalíptica visión do cidadán medio, onde parece que é máis fácil gastar diñeiro en quen exerce o poder, para deste xeito, evitar a perda das cuantiosas ganancias de quen está na cúspide desta cadea alimenticia. Pois sempre lles sae a conta.

ALEJANDRO LUÍS OTERO JAMARDO