A Asociación Vieiro, dentro do ámbito da prevención escolar, e co obxectivo de coñecer os hábitos dos nenos e nenas na rede, levou a cabo durante o primeiro trimestre do curso 2021/2022 o taller “Desconecta” dentro do programa denominado “Creando saúde”, unha mostra de 600 escolares de entre 10 e 12 anos que estudan en centros educativos de Carballo, para determinar o uso que fan das novas tecnoloxías.
Nos datos obtidos obsérvanse claras diferenzas no seu uso entre a semana e a fin de semana. De luns a xoves, o tempo de dedicación é menor que na fin de semana, xa que parte do seu tempo están no centro educativo e en moitos casos asisten a actividades extraescolares; é por iso que case un 45% dedica entre ningunha ou 2 horas a pantalleos, seguidos por un 26% que afirma dedicarlle entre 3 e 5 horas. Con todo, existen porcentaxes significativas noutras franxas horarias onde o tempo dedicado ás novas tecnoloxías excede longamente o recomendado, que nesta etapa evolutiva adóitase situar contorna a unha hora ou dúas como máximo.
Na fin de semana as porcentaxes van aumentando cara a un maior número de horas. A maior porcentaxe sitúase na franxa horaria de 3 a 5 horas cun dato lixeiramente superior ao 37%. Ademais son significativos e preocupantes as porcentaxes que se rexistran nas demais franxas, reflectindo un uso abusivo das novas tecnoloxías da información e comunicación, por exemplo, o 16,4% de escolares que sitúan o seu uso entre as 9 e as 11 horas ou, mesmo máis aló, o 7,1% que afirma dedicarlle máis de 14 horas.
Os/ as nenos/as enquisados/as ocupan o seu tempo de lecer con algún tipo de dispositivo electrónico, sendo o smartphone o máis utilizado, seguido da tablet e as videoconsolas. Estes últimos son utilizados normalmente para xogar a diferentes tipos de videoxogos, entre os que destaca no primeiro posto de preferencia: “ Fortnite” (xogo de supervivencia “todos contra todos”). Este videoxogo multiplataforma (que se pode xogar en diferentes dispositivos) converteuse nun xogo de masas que non entende de idade nin de sexo, son numerosos/as menores que dedican horas e horas a este xogo e a todo o relacionado con el, como vídeos en youtube, trucos, gravacións de partidas, etc. É un xogo moi adictivo e no que se move gran cantidade de diñeiro xa que fomenta os micropagos para comprar accesorios para o personaxe ou o famoso “pase de batalla”, é por iso que moitos destes nenos e nenas piden como regalo tarxetas con diñeiro para utilizar en Fortnite.
O smartphone adoita ser o dispositivo máis utilizado, e é precisamente desde el desde onde acceden os menores a Internet, xogos e redes sociais. Entre estas últimas, as máis utilizadas, por orde son: Tik Tok, Instagram, WhatsApp e Youtube.
A máis popular, “ Tik Tok”, é unha aplicación que permite compartir vídeos curtos e crear contido, editando, aplicando efectos e filtros, de ata un minuto de duración sobre calquera tema, ademais de seguir perfís doutros usuarios, polo que funciona como unha rede social.
Esta aplicación non está libre de riscos, xa que nela propóñense retos poñendo en perigo incluso a integridade física da persoa. Outro dos seus perigos é que contén unha moeda propia chamada “ tik tok reward points”, a través da cal, os menores poden usar eses puntos e trocalos por cupóns de desconto nas tendas que promociona a app, podendo desencadear así problemas de ludopatía. Por último, destacar que poden recibir mensaxes de terceiras persoas cos perigos que iso conleva.
Os profesionais da asociación destacan a responsabilidade da familia na adquisición e control dos videoxogos nos que ocupan o tempo de lecer os/as máis pequenos/as, recomendando prestar especial atención ás idades recomendadas e aos contidos destes; ademais do tempo que dedican a estar diante dunha pantalla, así como o control no uso das redes sociais, xa que non está permitida a creación dun perfil ata os 13 anos e con todo a maioría xa dispón dalgún.