O maior perigo ao que nos podemos enfrontar #ante o Coronavirus, é o de entrar en pánico. As primeiras noticias xurdidas ao redor da enfermidade nada na cidade chinesa de Wuhan foron dun excesivo alarmismo, ademais de sensacionalistas, máis propio de programas do corazón que dun xornalismo veraz. Isto pode xerar un incerto caldo de cultivo onde o pánico entre en acción, cunhas consecuencias imprevisibles e máis perigosas que a propagación do Covid 19 en si mesmo.
Como exemplo disto temos o problema de desabastecemento das máscaras producido nas primeiras datas do desenvolvemento do virus. O cal producía problemas non só en enfermos doutras patoloxías, quen realmente as necesitaban, senón tamén no persoal sanitario, do que constitúe unha ferramenta de traballo fundamental. Por tanto, o primeiro que debemos ter en consideración é o manter a calma. A partir de aí informarnos do verdadeiro perigo que afrontamos e as medidas que podemos tomar para saír indemnes.
Son estas, sen dúbida, as cuestións que deben ter preferencia nos medios, para así cumprir o importante labor social que se lle outorga, evitando un alarmismo perigoso co obxecto de conseguir maiores cotas de audiencia e repercusión mediática. Unha actitude miserable no exercicio do xornalismo que debería ser tomada en consideración e denunciada polas asociacións profesionais de prensa.
Pola contra, unha serie de conceptos sinxelos poden empezar a facernos albiscar a luz ante o problema.
O índice R0(R sub cero), indica o número medio de contagios que xera unha persoa infectada. Distinguimos entre: susceptibles (S), as persoas que podían infectarse; infectados (I), aqueles que xa foron infectados; e sanados ou recuperados, aqueles que se infectaron, superaron a enfermidade e xa non transmiten o virus. O R0 do Coronavirus é de 2,5. Baste como comparativa que o do sarampelo é de 15 e o de paperas de 10. A pesar de todo, e a pesar de que a priori, é baixo, tampouco podemos caer no triunfalismo. No outro lado da balanza temos a archicoñecida gripe do 18 (gripe española) cun R0 de 2,1. Menor que o do Covid 19 e que causou enormes estragos no mundo.
Sempre que supere 1 estamos nunha conxuntura de principio epidémico, dado que leste experimenta un crecemento exponencial (2+2+2+2+2….). No referente ao tempo media de infección, o Covid 19 sitúase en aproximadamente 7 días.
Un erro común é o de establecer a comparativa entre covid 19 e a gripe estacional. O que se lles une é a forma de contaxio. E é neste punto onde debemos facer pedagoxía, prestar moita atención e salientar, posto que ambas as enfermidades maniféstanse a través do intercambio de pingas lanzadas ao aire a través de esbirros e da tose. Os epidemiólogos saben que a única maneira de deter unha epidemia é que o número de susceptibles (S) baixe o suficiente para facer pouco probable o contaxio. A día de hoxe non temos anticorpos efectivos nin vacinas. Por tanto, todos somos susceptibles (S), aproximadamente 7.000 millóns de persoas, a totalidade da poboación mundial.
Sinalar que moi recentemente científicos chineses atoparon como o covid 19 únese ás células humanas. O estudo publicado este mércores en Science, non só arroxa luz para comprender a mecánica da infección senón tamén permitirá tanto o desenvolvemento de técnicas para a detección do virus como de probables terapias anti- virales. Unha bonísima e esperanzadora ultimísima noticia.
A probabilidade de que en España haxa máis casos é moi alta, certo, pero reiteramos a petición de calma. A día de hoxe, dentro do territorio nacional e segundo fontes do Ministerio de Sanidade contabilizouse 3 mortos e 237 contaxios, destes, 10 atópanse na UCI. As CCAA de Madrid, Cataluña, País Vasco e Valencia lideran o morboso ranking.
En clave galega, o presidente da Xunta Alberto Nuñez Feijoo fixo un chamamento á tranquilidade e a seguir as recomendacións do Ministerio de Sanidade, ente que ostenta a autoridade nesta materia. Apuntar que este xoves se confirmaba en Vigo o terceiro caso de covid19 da Comunidade, ademais, o titular da Xunta sinalaba que se enviaron probas de 167 persoas ao laboratorio, quedando 5 á espera de confirmación de resultado.
A maioría das persoas que falecen por mor deste virus son maiores con patoloxías previas de base, enfermos crónicos respiratorios, cardiópatas, etc. Para o resto da poboación presenta, en maior medida, sintomatoloxía leve, sen requirir hospitalización.
Non viaxa polo aire
O contaxio débese ás pingas de saliva que saltan ao esbirrar, toser ou soarnos o nariz. De aí a importancia de lavarnos as mans con frecuencia. Neste punto é onde convén esaxerar, extremando a necesidade dunha alta hixiene nas mans. Ademais de toser sobre o noso cóbado (dobrando o brazo) e evitar o levar as mans á cara. Tamén debemos lembrar que no mundo a gripe mata anualmente a 650.000 persoas. En España houbo 525.300 casos, deles 490.000 foron leves e, con todo, houbo 6.300 falecidos, o que supuxo unha mortalidade do 1,2%.
Por tanto, debemos seguir as recomendacións de hixiene e de como toser e, a partir de aí preocuparnos no caso de estar nunha zona de risco: Norte de Italia, China, Corea do Sur, Singapura, Irán e Afganistán (débese consultar a web do Ministerio de Sanidade pois os territorios poden variar), se se tivo contacto cun afectado, ou de presentar sintomatoloxía: febre, tose e falta de aire.
É entón, e só entón, cando se debe utilizar unha máscara para protexer aos demais do noso posible contaxio. Se se utiliza como medida preventiva pode dar unha falsa sensación de protección, de xeito evidente insuficiente e que resultará contraproducente. Non saír de casa e avisar aos servizos sanitarios, chamar ao 061. Cada Comunidade autónoma ten o seu propio número. Nunca acudir ao centro de saúde. Con toda esta información xa coñecemos mellor ao inimigo covid 19, sabemos como enfrontarnos a el e temos claro que o mellor antídoto inicial é a calma. E é esta tranquilidade e serenidade o que debemos transmitir aos nosos seres próximos, para posibilitar a vitoria ante esta enfermidade. Desde o fin do alarmismo e da histeria colectiva. O teléfono de información para cidadáns é 900400116
ALEJANDRO LUÍS OTERO JAMARDO