As asociacións de pacientes AGL (Asociación Galega de Linfedema, Lipedema, Insuficiencia Venosa Crónica e outras Patoloxías Vasculares Periféricas) e ADALIPE (Asociación de Afectadas de Lipedema de España) consideran “histórica” a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG), con data do 3 de febreiro de 2026, que revoga a resolución inicial do Xulgado do Social número 6 de Vigo e recoñece o dereito dunha paciente a ser reembolsada polos gastos derivados dunha cirurxía de Lipedema realizada nun centro privado.
A resolución xudicial acepta o argumento da defensa da demandante sobre a existencia dunha “urxencia vital”, entendida non como un perigo inmediato para a vida da paciente, senón como unha situación de grave discapacidade funcional, dor permanente e agravamento progresivo do estado físico e psicolóxico.
Esta decisión xudicial supón un importante precedente en Galicia e tamén a nivel estatal, ao condenar ao Servizo Galego de Saúde (Sergas) ao pagamento íntegro da intervención, cun importe de 21.750 euros. A sentenza marca un fito para as persoas afectadas por lipedema, unha enfermidade crónica recoñecida pola Organización Mundial da Saúde (OMS) dende o 18 de maio de 2018 e incluída na Clasificación Internacional de Enfermidades CIE-11 co código EF02.2.
Dende AGL e ADALIPE destacan que esta resolución “abre unha porta á esperanza para milleiros de mulleres que levan anos sufrindo unha enfermidade infradiagnosticada e invisibilizada”. As entidades lembran que, oito anos despois do recoñecemento oficial do Lipedema pola OMS, comunidades autónomas e sistemas públicos de saúde continúan sen incorporar protocolos específicos nin asumir os tratamentos necesarios para as pacientes.
“O lipedema non é obesidade nin un problema estético”, subliñan dende AGL e ADALIPE, “trátase dunha patoloxía crónica relacionada con cambios hormonais e cun importante compoñente xenético, que provoca dor, inflamación, limitación funcional e que, sen un tratamento adecuado, pode derivar en discapacidade”. A evolución da enfermidade é diferente en cada paciente e pode chegar a cronificarse, ocasionando linfedema, insuficiencia venosa crónica, problemas circulatorios, dificultades de mobilidade e outras alteracións graves da saúde.
As asociacións explican que o tratamento conservador resulta fundamental para frear o avance da enfermidade e mellorar a calidade de vida das pacientes, a través de fisioterapia especializada, apoio psicolóxico, nutrición adaptada, exercicio terapéutico e o uso de prendas de compresión.
Dende as entidades sociosanitarias advirten que “en moitos casos a cirurxía convértese nun tratamento imprescindible cando as medidas conservadoras non son suficientes”. Neste sentido, lembran que as intervencións deben ser realizadas por profesionais especializados en cirurxía plástica, estética e reparadora, cirurxía xeral ou cirurxía vascular, e insisten en que “non se trata dunha operación estética, senón dunha necesidade sanitaria”.
AGL e ADALIPE reclaman que esta sentenza sirva como precedente para que a sanidade pública galega e estatal asuma de maneira efectiva os tratamentos do lipedema, evitando que as pacientes teñan que recorrer á vía privada e afrontar elevados custos económicos para recibir atención médica adecuada.
“As pacientes non poden seguir sufrindo abandono institucional nin desigualdade no acceso aos tratamentos”, conclúen ambas entidades.