Galicia posiciónase como banco de probas para a tecnoloxía sanitaria e as solucións para a lonxevidade

8 minutes read

Galicia posiciónase como banco de probas para a tecnoloxía sanitaria e as solucións para a lonxevidade, grazas a unha combinación pouco frecuente en Europa: unha das poboacións máis envellecidas, un sistema sanitario público de gran tamaño e complexidade e unha base científica e biosanitaria consolidada. Estas capacidades sitúan á comunidade nunha posición diferencial para desenvolver e validar solucións con potencial para crecer posteriormente noutros mercados.
Esta é unha das principais conclusións do estudo Ecosistema de tecnoloxía sanitaria en Galicia 2026, realizado por EY e promovido pola Agrupación industrial Saúde de Galicia, que ofrece unha radiografía do sector e analiza as súas fortalezas, oportunidades e principais retos de crecemento. A análise combina fontes públicas oficiais e sectoriais, sondaxes a entidades do sector e entrevistas en profundidade a axentes crave do ecosistema.
En palabras de Jaime do Barrio, senior advisor do sector Saúde e Life Sciences de EY: “O seguinte salto para Galicia pasa por transformar o coñecemento e a capacidade de innovación nunha vantaxe competitiva sostible. Para iso será clave identificar os ámbitos nos que pode diferenciarse e concentrar esforzos para gañar escala e xerar maior valor”.
Un ecosistema cada vez mellor conectado
O ecosistema galego de tecnoloxía sanitaria articúlase ao redor dun modelo de cuádrupla hélice que conecta empresas, coñecemento e tecnoloxía, Administración e sociedade civil, aos que se suman centros tecnolóxicos e instrumentos de financiamento especializados.
No ámbito empresarial conviven startups, spin-offs académicas e hospitalarias e filiais de grupos multinacionais, farmacéuticos e tecnolóxicos, xunto a un tecido biotecnolóxico formado por 162 entidades activas, que empregan a preto de 5.700 traballadores.
A esta base empresarial súmase unha potente rede de coñecemento e tecnoloxía formada polas tres universidades públicas galegas, os tres institutos de investigación sanitaria acreditados, IDIS, IIS Galicia Sur e INIBIC, a Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica e centros tecnolóxicos e infraestruturas como CESGA, Gradiant ou o hub DATAlife.
Neste sentido, Pelayo Novoa, socio responsable das oficinas de EY en Galicia sinala: “O reto é conseguir que todo este coñecemento xere un maior efecto tractor sobre a economía galega. Iso pasa por favorecer compañías capaces de gañar dimensión, atraer investimento e xerar emprego cualificado, pero tamén por conseguir que unha maior parte do valor e da capacidade de decisión permanezan en Galicia”.
A Administración pública desempeña á súa vez un papel como compradora e axente de innovación, a través da Consellería de Sanidade e o SERGAS, xunto con ACIS, GAIN e IGAPE. A iso súmase a dimensión do sistema sanitario público galego, con 48.690 profesionais no Servizo Galego de Saúde a peche de 2025.
O ecosistema complétase con asociacións de pacientes e familiares, entidades do terceiro sector e provedores sociosanitarios, que achegan coñecemento sobre as necesidades reais dos usuarios e/ou pacientes, así como con instrumentos de financiamento especializados en transferencia tecnolóxica e científica.
Galicia, laboratorio para unha sociedade máis lonxeva
O envellecemento constitúe un dos grandes retos de Galicia, pero representa tamén unha oportunidade para desenvolver solucións sanitarias e sociosanitarias capaces de responder a unha realidade que comparten cada vez máis territorios.
O 26,9% da poboación galega ten 65 anos ou máis, fronte ao 20,7% do conxunto de España, mentres que o índice de envellecemento alcanza o 231,6, o segundo máis alto do país. Esta realidade converte a Galicia nunha contorna especialmente relevante para o desenvolvemento e validación de solucións relacionadas co envellecemento saudable, os coidados e a autonomía persoal.
O estudo mostra, con todo, que este potencial aínda ten percorrido para traducirse plenamente en actividade e riqueza. Entre as entidades vinculadas coa lonxevidade que informan da súa facturación, o 29,4% sinala a fragmentación entre os ámbitos sanitario e sociosanitario como principal barreira. Ademais, o 41,2% propón integrar a mirada sociosanitaria nas políticas de innovación en saúde e a 32,4% aposta por desenvolver programas piloto en residencias públicas e no SERGAS.
A este contexto súmase o reto do financiamento dos coidados de longa duración en España, que se sitúa ao redor da metade da media europea e continúa condicionando a demanda deste tipo de solucións.
Do piloto ao mercado: o gran desafío do ecosistema galego
O estudo identifica un dos principais desafíos do ecosistema: o pescozo de botella non está unicamente en xerar innovación, senón en conseguir que esta chegue ao sistema sanitario e atope encaixe no mercado sanitario con maior rapidez.
O acceso ao mercado sanitario e a complexidade regulatoria pesan máis sobre a actividade que outros factores como o financiamento ou o talento. As entrevistas con axentes do ecosistema apuntan, ademais, a que un proceso de compra pública innovadora pode superar o ano e a que os proxectos piloto tenden a dispersarse, dificultando a súa posterior extensión.
O reto pasa, por tanto, por avanzar cara a pilotos deseñados desde a súa orixe para poder escalarse ao conxunto do sistema, acurtando a distancia entre o desenvolvemento dunha solución, a súa validación e a súa implantación efectiva.
O dato constitúe outra das grandes pancas. Galicia acumula preto de dúas décadas de datos sanitarios normalizados, aínda que o seu acceso segue sendo moi restrinxido. O estudo apunta á creación de espazos de datos e contornas de proba seguros con información anonimizada que permitan aproveitar este activo para investigación e innovación.
Pola súa banda, José Manuel García Oya, presidente da Agrupación industrial Saúde de Galicia, destaca: “Galicia afronta hoxe desafíos demográficos e sociais que marcarán o futuro de Europa, e iso sitúanos nunha posición privilexiada para liderar a innovación en saúde. Contamos cun ecosistema empresarial e científico de enorme talento, capaz de desenvolver solucións innovadoras con impacto real. O noso obxectivo é transformar ese potencial en oportunidades de crecemento, impulsar a colaboración e consolidar Galicia como un referente internacional en innovación sanitaria. Porque cada solución que nace e se valida aquí representa tamén unha oportunidade para proxectar o noso talento e a nosa capacidade de innovación ao mundo”.

Validar en Galicia para crecer fóra
A saúde dixital ocupa unha posición destacada dentro do ecosistema analizado: constitúe o principal ámbito de actividade do 37,5% das entidades participantes. O sistema sanitario público desempeña, ademais, un papel central como cliente: é o principal cliente final para o 52,5% das entidades, porcentaxe que alcanza o 93% entre aquelas cuxa actividade principal é a saúde dixital. Ao mesmo tempo, o 32,5% das entidades participantes declara presenza en mercados europeos ou de fóra de Europa, reflectindo a proxección exterior de parte do ecosistema.
Esta ambición conta con importantes instrumentos para o seu desenvolvemento. A Estratexia da Biotecnoloxía de Galicia 2026-2030 prevé 805 millóns de euros, mentres que Galicia captou 32,5 millóns na convocatoria INNTERCONECTA STEP 2025 do CDTI, o 22% do total nacional.
Persiste, con todo, unha necesidade de capital nas fases iniciais. Os axentes consultados sinalan que boa parte do financiamento dispoñible diríxese a compañías máis maduras, mentres que existe marxe para reforzar os recursos destinados ás etapas de presemilla e semente, precisamente onde se atopa parte da innovación biosanitaria de base científica.
O potencial de Galicia neste ámbito tamén se reflicte en iniciativas como 1HealthAI – European One-Health AI Factory, coordinada por CESGA e codirigida polo CSIC. O proxecto reúne ás tres universidades públicas galegas, DATAlife e Gradiant para aplicar a intelixencia artificial desde o enfoque One Health, que integra a saúde humana, animal e ambiental. Ademais, 1HealthAI conta con 24 millóns de euros de orzamento para o período 2026-2029, dos que 12 millóns proceden da Unión Europea.
O reto pasa agora por reforzar a visibilidade e as alianzas do ecosistema para consolidar Galicia como un territorio de referencia para validar solucións con proxección exterior.
“O éxito non estará en desenvolver máis tecnoloxía, senón en conseguir que esta dea resposta a retos concretos e xere un impacto tanxible na sociedade e na economía galega. Temos a oportunidade de orientar a innovación cara a necesidades que aquí xa son especialmente visibles e converter esa experiencia nunha vantaxe para o futuro”, conclúen Jaime do Barrio e Pelayo Novoa.

Acerca de EY
EY é líder mundial en servizos de auditoría, fiscalidade, asesoramento en transaccións e consultoría. As análises e os servizos de calidade que ofrecemos axudan a crear confianza nos mercados de capitais e as economías de todo o mundo. Desenvolvemos líderes destacados que traballan en equipo para cumprir os compromisos adquiridos cos nosos grupos de interese. Con iso, desempeñamos un papel esencial na creación dun mundo laboral mellor para os nosos empregados, os nosos clientes e a sociedade.
EY fai referencia á organización internacional e podería referirse a unha ou varias das empresas de Ernst. EY fai referencia á organización internacional e podería referirse a unha ou varias das empresas de Ernst&Young Global Limited e cada unha delas é unha persoa xurídica independente. Ernst&Young Global Limited é unha sociedade británica de responsabilidade limitada por garantía (company limited by guarantee) e non aguzosa servizos a clientes. Para ampliar a información sobre a nosa organización, entre en ey.com.

Sobre o estudo
O estudo Ecosistema de tecnoloxía sanitaria en Galicia 2026, realizado por EY e promovido pola Agrupación industrial Saúde de Galicia, combina unha enquisa autoadministrada e anónima, realizada entre o 14 de xullo e o 1 de setembro de 2026, con 40 respostas completas e válidas sobre 98 accesos; catro entrevistas semiestructuradas con cinco figuras clave do ecosistema, realizadas o 30 de setembro e o 1 de outubro de 2026; e a análise de fontes públicas oficiais e sectoriais, entre elas IGE, INE, Comisión Europea, Xunta de Galicia, SERGAS, AseBio e EY.
Os resultados da enquisa describen ás entidades participantes e non permiten realizar inferencias estatísticas sobre o conxunto do sector; as desagregacións por subsector teñen carácter descritivo.